Gigabit internetiniz var, kablonuz takılı ama bağlantı 100 Mbps’te takılı kalmış. Bu, ağ dünyasının en yaygın ve en kolay gözden kaçan sorunudur — ve neredeyse her zaman kablolamayla ilgilidir. Bu yazıda nedenini ve adım adım çözümünü anlatıyoruz.
Bu sorunun teknik açıklaması basittir: 100 Mbps (Fast Ethernet) kablodaki 8 telin yalnızca 4’ünü kullanır; gigabit (1000 Mbps) ise 8 telin tamamını ister. Eğer kablodaki bir tel kopuksa, teması zayıfsa veya yanlış bağlanmışsa, cihazlar gigabit kuramaz ve otomatik olarak 4 telle çalışabilen 100 Mbps’e “düşer”.
Yani bağlantınız 100 Mbps’te takılı kaldıysa, büyük olasılıkla hat “yarım çalışıyor” demektir — internet gelir, ama kapasitenin onda biriyle.
Windows’ta: Ayarlar → Ağ → Ethernet (veya Ağ Bağlantıları’nda adaptöre çift tık) → “Hız” satırına bakın. 1,0 Gbps görmelisiniz; 100 Mbps görüyorsanız bu yazı tam size göre.
Elde basılmış RJ45’te bir telin teması zayıftır. Hat “çalışır” ama 8 tel tam olmadığından gigabit kurulamaz. Çözüm: ucu yeniden basmak veya hazır kablo kullanmak — bkz. Sonlandırma Hataları.
Kablo ezilmiş, keskin bükülmüş veya bir teli kopmuş olabilir. Kablo test cihazı ile wiremap kontrolü bunu anında gösterir.
Cat5 (e’siz) ve telefon kabloları gigabit taşımaz. En az Cat5e, tercihen Cat6 kullanın.
Cihazlardan biri gigabit desteklemiyorsa hat 100’de kalır. Eski switch’leri ve port ayarlarını kontrol edin.
Duvar prizindeki keystone sonlandırması gevşemiş olabilir. Priz ve panel taraflarını kontrol ettirin.
Hat 100 metreyi aşıyorsa sinyal düşük hıza zorlanabilir — bkz. 90 Metre Kuralı.
Suçluyu bulmak için tek tek eleyin: önce kabloyu değiştirin (sorun çözülürse suçlu kabloydu), sonra başka switch portu deneyin, sonra başka cihaz bağlayın. Sorun duvar hattında kalıyorsa sonlandırmalar test edilmelidir — burada profesyonel ölçüm devreye girer.
Tek seferlik düzeltme yerine kalıcı çözüm istiyorsanız reçete bellidir: sorunlu uçların düzgün malzemeyle yeniden sonlandırılması, kritik bağlantılarda fabrika üretimi hazır patch kablo kullanımı ve her hattın testle doğrulanması. Kurumsal bir ortamda hatların tamamını bir kez ölçtürmek, “hangi hat neden yavaş” sorusunu kalıcı olarak kapatır. Çünkü 100 Mbps’e düşen hat bugün bir bilgisayarı yavaşlatır; yarın aynı zayıf temas tamamen koparak hattı öldürür — sorun aynı sorundur, sadece ilerlemiştir.